PBM & Veiligheid

PBM vergelijken: waar moet je op letten?

Kort gezegd

Bij persoonlijke beschermingsmiddelen vergelijk je pas eerlijk als de bescherming gelijk is: dezelfde normcode, dezelfde risicocategorie, dezelfde maat. Kijk daarna naar levensduur, pasvorm, levertijd en hoe de uitgifte aan medewerkers loopt. Een vast assortiment en gebundelde bestellingen maken je interessanter voor een leverancier.

Gepubliceerd 8 min leestijd

Werkbank met een veiligheidshelm, een veiligheidsvest, werkhandschoenen, gehoorkappen, een stofmasker, veiligheidsbrillen en werkschoenen; eromheen kaartjes over normcode en certificering, pasvorm en comfort, levensduur, levertijd en voorraad, vast assortiment en prijs per gebruiker.

Veiligheidsschoenen, werkhandschoenen, een helm, gehoorbescherming. PBM worden in veel bedrijven besteld wanneer iets op is, bij wie op dat moment levert. Zo ontstaat een kast vol verschillende merken en maten, met prijzen die niemand naast elkaar heeft gelegd.

Toch is dit een categorie waar je niet op de laagste prijs alleen mag kiezen. Een handschoen die goedkoper is maar minder snijbestendig, is geen besparing. Vergelijken begint dus bij de bescherming, en pas daarna bij de prijs.

Wat de regels vragen

Als het werk persoonlijke beschermingsmiddelen nodig maakt, moet de werkgever die ter beschikking stellen, en de kosten zijn voor de werkgever. De medewerker hoeft er zelf niets voor te betalen, schrijft Arboportaal. Welke middelen nodig zijn, volgt uit de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Volgens Ondernemersplein zijn PBM altijd een aanvulling: eerst voorkom je het risico zelf, bijvoorbeeld door machines goed te onderhouden.

Het product zelf moet voldoen aan Europese Verordening (EU) 2016/425 en een CE-markering hebben. Die verordening deelt PBM in drie risicocategorieën in, legt Arboportaal uit:

  • Categorie I: minimale risico’s, zoals een zonnebril, regenkleding of eenvoudige tuinhandschoenen.
  • Categorie II: middelhoge risico’s. Hier vallen de meeste PBM onder, zoals veiligheidsschoenen en een veiligheidshelm.
  • Categorie III: risico’s met zeer ernstige, onomkeerbare gevolgen, zoals vallen van hoogte, gevaarlijke stoffen, elektrische schokken en schadelijk lawaai. Een harnasgordel is het bekende voorbeeld.

Voor categorie III staat achter het CE-teken het identificatienummer van de aangemelde instantie die bij de keuring betrokken was, volgens artikel 17 van de verordening. Ontbreekt dat nummer op zo’n product, dan is dat een reden om door te vragen.

PBM vergelijken: 7 punten om op te letten

1. Vergelijk op dezelfde normcode

De code op het product vertelt wat het beschermt, en dat is de basis voor elke prijsvergelijking. Twee veiligheidsschoenen van verschillende prijs zijn pas te vergelijken als ze dezelfde klasse hebben. Twee handschoenen pas als ze dezelfde scores hebben op hetzelfde risico.

NEN wijst er in zijn keuzesystematiek voor handschoenen op dat je niet alleen naar het symbool moet kijken, maar ook naar de codering eronder. Die geeft aan in welke mate het middel beschermt.

2. Veiligheidsschoenen: de nieuwe codes van EN ISO 20345:2022

De norm voor veiligheidsschoenen is in 2022 herzien, met een overgangsperiode tot eind 2027. Er liggen dus schoenen naast elkaar die volgens de oude en de nieuwe versie zijn gecertificeerd. Het belangrijkste verschil zit in de antiperforatiezool. Een fabrikant als Sievi legt het uit: P staat nu voor een stalen zool, getest met een spijker van 4,5 mm. Niet-metalen zolen krijgen PL (ook 4,5 mm) of PS (getest met een dunnere spijker van 3 mm).

Een S3 en een S3S zijn dus niet hetzelfde, en een S1P uit 2011 is niet per se een S1P uit 2022. Een S3 is volgens de uitleg van leverancier Roerdink een S1 met een waterafstotend bovendeel (minstens 60 minuten) en een stalen zool. Daarnaast zijn er twee nieuwe klassen voor volledig waterdichte schoenen bijgekomen, S6 en S7. Zet in je vergelijking de volledige code, niet alleen de klasse.

3. Werkhandschoenen: lees de zes tekens van EN 388

Onder het pictogram voor mechanische risico’s staan bij EN 388:2016 cijfers en letters. De eerste vier gaan over schuren, snijden (couptest), scheuren en doorprikken. De letter A tot en met F geeft de snijweerstand volgens de nieuwere ISO 13997-test, in newton. Een P op de laatste plaats betekent dat de handschoen de impacttest heeft doorstaan.

Würth waarschuwt dat de uitkomsten van de oude en de nieuwe snijtest niet één op één te vergelijken zijn. Een handschoen die vroeger een 5 scoorde, kan nu een lagere letter hebben zonder dat hij veranderd is. Vergelijk dus letter met letter.

4. Pasvorm en comfort zijn geen luxe

Een beschermingsmiddel dat niet lekker zit, wordt minder goed gedragen. Arboportaal raadt aan dat werkgever en medewerker samen bespreken wat geschikt is, zodat de werkgever bij de aanschaf een afweging kan maken tussen geschiktheid en prijs. De medewerker kan dan aangeven wat voor hem telt: pasvorm, comfort, gebruiksgemak, onderhoud.

Vraag daarom bij een nieuwe leverancier of er proefmodellen zijn en hoe ruim het maatbereik is. Een goedkopere schoen die na twee weken in de kast staat, kost uiteindelijk meer.

5. Levensduur en vervanging

De prijs per paar zegt weinig als het ene paar veel langer meegaat dan het andere. Bij PBM die verouderen, moet de fabrikant aangeven hoe lang ze meegaan. Arboportaal noemt veroudering door tijd, door opslag, door uv-licht en door slijtage.

Dat raakt ook je voorraad. Een grote partij helmen of filters die in de kast ligt te verouderen, is geen koopje. Vraag naar de productiedatum en de houdbaarheid, en koop in wat je in die periode echt gebruikt.

6. Een vast assortiment

Een lijst met per functie of werkplek één of twee vaste artikelen maakt vergelijken veel eenvoudiger. Je vraagt prijzen op voor een bekende lijst, in plaats van steeds losse producten. Het maakt je ook voorspelbaarder voor een leverancier, en dat helpt bij het onderhandelen over staffelprijzen.

7. Levering, uitgifte en administratie

Kijk verder dan de productprijs. Wat zijn de verzendkosten en de minimale orderwaarde? Hoe snel is een maat die ontbreekt er? Kan de leverancier per medewerker of per afdeling leveren, en houdt hij bij wie wat heeft gekregen? Voor een werkgever die moet kunnen laten zien dat de juiste middelen ter beschikking zijn gesteld, is dat laatste geen detail.

Kort overzicht: waar let je op?

OnderdeelWaar let je op?
BeschermingDezelfde normcode en risicocategorie; CE, bij categorie III met nummer
SchoenenVolledige code volgens EN ISO 20345:2022, zoals S3, S3S of S7
HandschoenenAlle tekens van EN 388, letter met letter vergeleken
PasvormMaatbereik, proefmodellen, draagcomfort
LevensduurHoudbaarheid, productiedatum, vervangingsmoment
AssortimentVaste artikelen per functie of werkplek
ServiceLevertijd, minimale orderwaarde, levering en registratie per medewerker

Waar zit de besparing meestal?

Vaak in versnippering. Losse bestellingen bij verschillende winkels, telkens met verzendkosten, zonder vaste afspraak over de prijs. En in een assortiment dat groter is dan nodig: vijf soorten handschoenen waar twee volstaan.

Ook de levensduur telt mee. Een duurdere schoen die langer meegaat en beter wordt gedragen, kan per jaar goedkoper uitvallen. Houd bij hoe vaak je vervangt, dan kun je dat per artikel uitrekenen.

Zelf PBM vergelijken of collectief inkopen?

Zelf vergelijken begint met een lijst: welke artikelen, welke codes, welke maten, hoeveel per jaar. Die lijst leg je aan twee of drie leveranciers voor, samen met je eisen over levering en uitgifte. Daarna vergelijk je prijs, levertijd en voorwaarden op dezelfde artikelen.

Het is werk dat bij de meeste mkb-bedrijven blijft liggen. PBM zijn een kleine post naast de grote uitgaven, en de persoon die ze bestelt, heeft daar meestal niet de tijd of het volume voor om scherp te onderhandelen.

Waarom is collectief PBM inkopen vaak voordeliger?

Een bedrijf met twintig medewerkers bestelt een paar dozen handschoenen en wat schoenen per jaar. Voor een groothandel is dat een kleine klant. Als tientallen bedrijven hun vraag bundelen, gaat het om een volume waarover wel te praten valt: staffelprijzen, vaste levertijden, geen verzendkosten op kleine bestellingen.

Daardoor is collectief inkopen vaak voordeliger. Een collectief aanbod wint niet vanzelf van elke bestaande afspraak, zeker niet als je een goede prijs hebt voor precies de schoen die je mensen graag dragen. Leg een aanbod daarom altijd naast wat je nu betaalt, op dezelfde codes.

PBM inkopen via Inkoop Service Nederland

Inkoop Service Nederland bundelt de inkoopbehoefte van mkb-bedrijven. Voor persoonlijke beschermingsmiddelen werkt dat in drie stappen.

1. Meld je gratis aan

Je geeft aan op welke categorieën je wilt besparen en wat je inkoopbehoefte is.

2. Intake & kostenanalyse

Bij voldoende gezamenlijke vraag bespreken we je huidige voorwaarden en wensen. Wat je nu per artikel betaalt, op dezelfde normcode, is het vergelijkingspunt.

3. Samen besparen

We onderhandelen betere prijzen en voorwaarden. Jij kiest zelf of je meedoet.

Deelname kost je als lid niets en je zit nergens aan vast. Is je huidige leverancier voordeliger, dan blijf je gewoon bij hem bestellen.

Ontdek je besparingskansen

Benieuwd wat je per jaar aan PBM en andere kleine posten uitgeeft? Doe de gratis besparingsscan en zie waar je kunt besparen.

Doe de gratis besparingsscan

Veelgestelde vragen

  • Waar moet je op letten bij het vergelijken van PBM?

    Vergelijk persoonlijke beschermingsmiddelen alleen bij gelijke bescherming: dezelfde normcode, dezelfde risicocategorie en een CE-markering. Kijk daarna naar pasvorm, levensduur, levertijd, verzendkosten en of de leverancier per medewerker kan leveren en registreren.

  • Hoe vergelijk je prijzen van PBM eerlijk?

    Leg een vaste lijst artikelen met hun volledige normcode en jaarlijkse aantallen voor aan meerdere leveranciers. Vergelijk dan niet alleen de prijs per stuk, maar ook hoe lang een artikel meegaat, de verzendkosten en de minimale orderwaarde. Een goedkopere handschoen met een lagere snijscore is geen eerlijke vergelijking.

  • Wat is het verschil tussen S1P, S3 en S3S veiligheidsschoenen?

    Volgens EN ISO 20345:2022 heeft een S1P een stalen antiperforatiezool, en is een S3 daarnaast waterafstotend aan de bovenkant. De S in S3S staat voor een niet-metalen zool die is getest met een spijker van 3 mm; bij S3L is dat 4,5 mm. Vergelijk bij veiligheidsschoenen daarom altijd de volledige code.

  • Wat betekenen de codes op werkhandschoenen?

    Onder het EN 388-pictogram staan scores voor schuren, snijden, scheuren en doorprikken, gevolgd door een letter A tot en met F voor de snijweerstand volgens ISO 13997. Een P aan het eind betekent dat de handschoen de impacttest heeft doorstaan. Oude en nieuwe snijscores zijn niet één op één te vergelijken.

  • Hoe kun je besparen op persoonlijke beschermingsmiddelen?

    Werk met een vast assortiment per functie of werkplek en bundel bestellingen, zodat je minder verzendkosten betaalt en staffelprijzen kunt afspreken. Let ook op levensduur: een duurder artikel dat langer meegaat en goed wordt gedragen, kan per jaar goedkoper zijn.

  • Moet de werkgever PBM betalen?

    Ja. Als het werk persoonlijke beschermingsmiddelen nodig maakt, stelt de werkgever die ter beschikking en betaalt hij de kosten, volgens Arboportaal. Welke middelen nodig zijn, volgt uit de RI&E.

  • Kun je PBM voor meerdere vestigingen samen inkopen?

    Ja. Met één assortiment voor alle vestigingen tel je de aantallen bij elkaar op, en dat geeft een betere positie om over staffelprijzen en levervoorwaarden te praten. Spreek wel af dat de leverancier per vestiging kan leveren.

  • Is collectief PBM inkopen goedkoper?

    Collectief PBM inkopen is vaak voordeliger, omdat een groep bedrijven samen genoeg volume heeft voor staffelprijzen en betere levervoorwaarden. Vergelijk een aanbod wel altijd op dezelfde normcodes met wat je nu betaalt.

  • Ben ik verplicht om over te stappen?

    Nee. Een collectief aanbod is vrijblijvend. Als je huidige leverancier je beter bedient, bijvoorbeeld met precies de schoen die je mensen graag dragen, blijf je daar.

  • Kost deelname aan Inkoop Service Nederland geld?

    Nee. Deelname is gratis voor leden.

Bronnen

  1. Arboportaal — Beschikbaar stellen van persoonlijke beschermingsmiddelen arboportaal.nl
  2. Arboportaal — Wat staat er in de wet over persoonlijke beschermingsmiddelen arboportaal.nl
  3. Arboportaal — Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen arboportaal.nl
  4. RVO/Ondernemersplein — Persoonlijke beschermingsmiddelen (pbm) ondernemersplein.overheid.nl
  5. EUR-Lex — Verordening (EU) 2016/425 betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen eur-lex.europa.eu
  6. NEN — Keuzesystematiek handschoenen nen.nl
  7. Sievi — De norm voor veiligheidsschoenen EN ISO 20345:2022 (uitleg markering) sievi.com
  8. Bernard Roerdink — Nieuwe veiligheidsnorm voor veiligheidsschoenen, EN ISO 20345:2022 (uitleg klassen) roerdink.nl
  9. Würth Nederland — De norm EN 388 voor snijbestendige handschoenen (uitleg markering) wurth.nl

Wat betaal jij dat samen goedkoper kan?

Erover lezen is één ding. Weten wat je nu betaalt, en wat dezelfde inkoop een groep kost, is het deel dat het bedrag verandert.