Altijd gratis voor leden
De meeste werkgevers kiezen hun arbodienst één keer, vaak op het moment dat de eerste medewerker in dienst komt of de eerste ziekmelding binnenkomt. Daarna loopt het contract jaar na jaar door, en pas bij een langdurig zieke medewerker zie je wat je eigenlijk hebt afgesproken.
Dat is ook het lastige van deze kostenpost. Het abonnementsbedrag is laag en overzichtelijk. De rekening die ertoe doet, komt pas als iemand uitvalt.
Wat de wet van je vraagt
Heb je personeel, dan moet je volgens de Arbowet een overeenkomst hebben met een arbodienst of bedrijfsarts: het basiscontract. Volgens Arboportaal is dat sinds 1 juli 2017 wettelijk verplicht. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert erop, en wie geen basiscontract heeft of onderdelen mist, kan een waarschuwing of een boete krijgen.
Voor een aantal taken moet je je laten bijstaan door een gecertificeerde kerndeskundige: begeleiding van zieke werknemers, het toetsen van en adviseren over je risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), het periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO), aanstellingskeuringen en toegang tot de bedrijfsarts. Wil je meer laten doen, dan heet dat een basispluscontract.
Hoe je dat regelt, kies je zelf. Met de vangnetregeling sluit je een contract met één gecertificeerde arbodienst die verschillende deskundigen in huis heeft. Met de maatwerkregeling kies je zelf je deskundigen, met in elk geval een contract met een bedrijfsarts. Voor maatwerk heb je wel schriftelijke toestemming nodig van je ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, tenzij het in je cao is geregeld. Dat staat allemaal op Ondernemersplein.
Arbodienst vergelijken: 9 punten om op te letten
1. Vangnet of maatwerk
Voor de meeste kleinere bedrijven is een arbodienst via de vangnetregeling het eenvoudigst: één partij, één contract, en de deskundigen zitten erbij. Maatwerk geeft meer vrijheid, bijvoorbeeld een zelfstandige bedrijfsarts die je branche goed kent, maar dan ben je zelf verantwoordelijk dat alle taken uit het basiscontract gedekt zijn.
Vergelijk dus niet een arbodienst met een losse bedrijfsarts alsof het hetzelfde product is. Bij maatwerk moet je de RI&E-toetsing en de andere deskundigen apart regelen.
2. Is het basiscontract echt compleet?
Een goedkoop aanbod dat niet aan het basiscontract voldoet, is geen vergelijkbaar aanbod. Arboportaal noemt wat er minimaal in moet staan: overleg van de deskundigen met de ondernemingsraad en de preventiemedewerker, vrije toegang van de bedrijfsarts tot elke werkplek, de mogelijkheid van een second opinion, een klachtenprocedure, tijd voor het melden van beroepsziekten en advies over preventie.
Leg die lijst naast elke offerte. En houd er rekening mee dat je ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging moet instemmen met de inhoud van het contract, dus ook met een overstap.
3. Abonnement of verrichtingen: reken met je eigen verzuim
Grofweg zie je twee manieren van betalen. Bij een verrichtingenabonnement betaal je een laag bedrag per medewerker per jaar, en elk consult, elk verslag en elke evaluatie apart. Bij een all-in abonnement betaal je een hoger vast bedrag waarin het grootste deel van de verzuimbegeleiding zit. Daartussen zitten mengvormen.
Hoe groot dat verschil is, zie je in de gepubliceerde tarievenlijst van Arbo Concern, die we hier alleen als voorbeeld gebruiken. Hun basisabonnement kost in 2026 € 22 per medewerker per jaar exclusief btw, met alle verrichtingen op nacalculatie. Hun all-in variant begint bij € 169 per medewerker per jaar, en dat bedrag loopt op naarmate het verzuimpercentage van je bedrijf hoger is.
Welke vorm goedkoper is, hangt dus vooral af van hoeveel en hoe lang er bij jou verzuimd wordt. Pak je verzuim van de afgelopen twee of drie jaar erbij, reken beide vormen door, en vergelijk pas dan.
4. Wat zit er in het vaste bedrag, en wat niet?
Het woord abonnement zegt weinig. Soms zit de bedrijfsarts erin, soms alleen de casemanager, soms alleen de registratie van ziek- en herstelmeldingen. Vraag daarom altijd de losse tarieven op, ook als je voor een duurder pakket kiest: consult bedrijfsarts, probleemanalyse, plan van aanpak, huisbezoek, arbeidsdeskundig onderzoek en het tweede spoor.
Let ook op wie de inzet mag starten. Bij ArboNed machtig je de arbodienst bijvoorbeeld om activiteiten die niet standaard gedekt zijn uit te voeren zonder vooraf toestemming te vragen. Dat is begrijpelijk, want termijnen lopen door, maar het betekent wel dat je de kosten achteraf ziet. Zo’n afspraak staat er niet om te verbergen, je moet hem alleen gelezen hebben.
5. Poortwachter: wie bewaakt de termijnen?
Bij langdurig verzuim draait alles om de Wet verbetering poortwachter. De bedrijfsarts maakt een probleemanalyse, en volgens UWV maken werkgever en werknemer uiterlijk 2 weken daarna samen een plan van aanpak. Minstens eens in de 6 weken bespreek je de voortgang, en dat alles gaat door tot de werknemer terug is of de 2 ziektejaren voorbij zijn.
Doe je als werkgever te weinig aan re-integratie, dan kan UWV je volgens de Rijksoverheid verplichten maximaal een jaar langer loon door te betalen. Dat risico is veel groter dan het verschil tussen twee abonnementen. Vraag dus wie de termijnen bewaakt, of je een vaste casemanager krijgt, en hoe het re-integratiedossier wordt bijgehouden.
6. RI&E-toetsing en de preventiemedewerker
Je RI&E moet door een kerndeskundige worden getoetst. Volgens Arboportaal geldt een uitzondering voor bedrijven met maximaal 25 werknemers die een erkend RI&E-instrument voor hun branche gebruiken. Val je daar niet onder, vraag dan wat de toetsing kost en of die in het contract zit of apart wordt geoffreerd.
Daarnaast moet elk bedrijf met personeel minstens één preventiemedewerker aanwijzen. Bij 25 of minder werknemers mag je dat als directeur zelf zijn, schrijft Ondernemersplein. De arbodienst neemt die rol niet over, maar een goede arbodienst werkt wel met je preventiemedewerker samen.
7. Open spreekuur, PAGO en second opinion
Je werknemers moeten ook zonder ziekmelding bij de bedrijfsarts terecht kunnen, bijvoorbeeld via een open spreekuur, en je moet een PAGO aanbieden. Vraag of die in het abonnement zitten of per keer worden gerekend.
Twijfelt een werknemer aan het oordeel van de bedrijfsarts, dan mag hij een second opinion vragen bij een bedrijfsarts van een andere arbodienst. In het basiscontract staat bij wie dat kan, en de kosten zijn voor jou als werkgever. In de voorbeeldlijst van hierboven staat een second opinion als indicatie voor € 1.076 exclusief btw. Niet iets wat vaak voorkomt, maar wel iets om te weten voordat het gebeurt.
8. Looptijd, opzegtermijn en indexatie
Kijk hoe lang het contract loopt en hoe het wordt verlengd. In het voorbeeld van Arbo Concern is de contractperiode 12 maanden, stilzwijgend verlengd, tenzij je 3 maanden voor het einde aangetekend opzegt. Mis je dat moment, dan zit je nog een jaar vast.
Kijk ook hoe tarieven stijgen. Datzelfde voorbeeld indexeert jaarlijks op het CBS-cijfer voor cao-lonen en mag het tarief van de bedrijfsarts tussentijds aanpassen. Een laag tarief in het eerste jaar zegt dus weinig over het derde. Heb je minder dan tien medewerkers, let dan ook op eenmalige aansluitkosten.
9. Past het bij je verzuimverzekering?
Heb je een verzuimverzekering, dan is de keuze vaak niet helemaal vrij. Ondernemersplein wijst erop dat verzekeraars soms eisen dat je bij een arbodienst aangesloten bent. In de praktijk werken verzekeraars en adviseurs met een vaste groep arbodiensten; de providerboog van Turien is daar een voorbeeld van, met pakketten die alleen in combinatie met een bepaalde verzekering te kiezen zijn.
Vergelijk arbodienst en verzuimverzekering daarom samen. Een goedkopere arbodienst die je verzekeraar niet accepteert, levert niets op.
Kort overzicht: waar let je op?
| Onderdeel | Waar let je op? |
|---|---|
| Regeling | Vangnet via één arbodienst, of maatwerk met instemming van OR of PVT |
| Basiscontract | Alle verplichte onderdelen, van second opinion tot klachtenprocedure |
| Prijsvorm | Verrichtingen of all-in, doorgerekend met je eigen verzuim |
| Losse tarieven | Consult bedrijfsarts, probleemanalyse, plan van aanpak, tweede spoor |
| Poortwachter | Wie de termijnen bewaakt en het re-integratiedossier bijhoudt |
| RI&E | Of toetsing nodig is, en of die in het contract zit |
| Contract | Looptijd, stilzwijgende verlenging, opzegtermijn en indexatie |
| Verzekering | Of je verzuimverzekeraar de arbodienst accepteert |
Zelf een arbodienst vergelijken of collectief inkopen?
Zelf vergelijken kan. Je zoekt je huidige contract op, zet je verzuim van de afgelopen jaren op een rij, vraagt twee of drie arbodiensten om een offerte met hun losse tarieven, rekent de prijsvormen door, controleert het basiscontract en de voorwaarden van je verzekeraar, en regelt de instemming van je medewerkers. Daarna onderhandel je.
Dat is een flinke klus voor een kostenpost waar de meeste ondernemers liever niet over nadenken. Een mkb-bedrijf heeft zelden iemand die dit naast al het andere bijhoudt, en met tien of twintig medewerkers ben je voor een arbodienst een kleine klant.
Waarom is collectief arbodienstverlening inkopen vaak voordeliger?
De abonnementen in dit artikel rekenen allemaal per medewerker. Eén bedrijf met vijftien mensen is dan een bescheiden contract. Een groep bedrijven met samen honderden medewerkers is een klant waar een arbodienst scherp voor wil offreren, niet alleen op het abonnementsbedrag maar ook op de losse tarieven en de voorwaarden.
Arbodiensten werken zelf al met staffels: in het voorbeeld hierboven daalt het basistarief bij meer dan 100 en meer dan 250 medewerkers. Een collectief heeft dus een structureel voordeel, omdat het meer volume vertegenwoordigt dan één kleinere werkgever en daardoor doorgaans sterker onderhandelt. Dat maakt collectief inkopen vaak voordeliger.
Eerlijk is wel: niet elk collectief aanbod is beter dan elk bestaand contract. Heb je weinig verzuim en een goed verrichtingencontract, of een bedrijfsarts die je bedrijf door en door kent, dan kan wat je nu hebt gewoon beter zijn. Leg een aanbod daarom altijd naast je huidige contract, en laat de kwaliteit van de begeleiding net zo zwaar wegen als de prijs.
Arbodiensten vergelijken via Inkoop Service Nederland
Inkoop Service Nederland bundelt de inkoopbehoefte van mkb-bedrijven. Voor arbodiensten werkt dat in drie stappen.
1. Meld je gratis aan
Je geeft aan op welke categorieën je wilt besparen en wat je inkoopbehoefte is.
2. Intake & kostenanalyse
Bij voldoende gezamenlijke vraag bespreken we je huidige voorwaarden en wensen. Je huidige arbocontract is daarbij het vergelijkingspunt.
3. Samen besparen
We onderhandelen betere prijzen en voorwaarden. Jij kiest zelf of je meedoet.
Deelname is gratis voor leden en je bent nergens toe verplicht. Is je huidige arbodienst beter, dan blijf je daar gewoon.
Ontdek je besparingskansen
Wil je weten of je arbocontract en je andere terugkerende kosten scherper kunnen? Doe de gratis besparingsscan en zie in een paar minuten waar kansen liggen.
